1. بالاخره صندلی داغ برای کاربران ، این ماه برگذار شد!
    صندلی داغ آبان ماه ۹۵ رو هلیا با نام کاربری ( haleya ) مهمان این برنامس!
    برای اطلاعات بیشتر حتما به صندلی داغ در موضوعات آزاد سر بزنید.
    رد اعلامیه

مسائل ژئوپولیتیکی

شروع موضوع توسط *amir ali* در ‏5 اکتبر 2012 در انجمن جنگ افزار

  1. *amir ali*

    *amir ali* مدیر بخش سرگرمی و تفریح کاربر تایید شده

    تاریخ عضویت:
    ‏2 اکتبر 2012
    ارسال ها:
    1,973
    تشکر شده:
    832
    جنسیت:
    مرد
    مسائل ژئوپولیتیکی، امنیتی، اقتصادی، دفاعی حوزه خلیج فارس
    ماهنامه خلیج فارس و امنیتمرکز مطالعات خلیج فارس 91-90
    چکیده در این پژوهش سعی شده مسایل امنیتی ،اقتصادی ،انرژی و ژئوپولیتیکی منطقهخلیج فارس را مورد بررسی قرار دهیم . به طور کلی منطقه خاورمیانه و خلیجفارس به علت وجود منابع عظیم انرژی و تنگه هرمز از مناطق استراتژیک جهانهستند، که همیشه از لحاظ امنیت و اقتصادی دچار مشکل بوده است ، طی سالهایگذشته یعنی بعد از انقلاب اسلامی ما شاهد جنگهای پی در پی در این منطقهبوده ایم، اما در این مقاله سعی شده که مسائل مربوط به ژئوپولیتیک و اقتصادو امنیت کشورهای حوزه خلیج فارس را مورد بررسی قرار دهیم، این مقاله شاملهفت بخش است که در بخش اول آن به تعریف مفاهیم مهم ژئوپولیتیک ، جغرافیایسیاسی و امنیت می پردازیم ، بخش دوم به چهارچوب نظری که از الگوهایواقعگرایانه ، هژمونیک و امنیت مشارکت جویانه استفاده شده است پرداخته ایم .بخش سوم را به ژئوپولیتیک خلیج فارس و نظریه های که در این رابطه است ازجمله هارتلند، ریملند، قدرت دریایی ، کمربندشکننده، که هرکدام به جایگاهمنحصر به فرد خاورمیانه و خلیج فارس اشاره دارند اشاره می کنیم ، در بخشچهارم ژئوپولیتیک کشورهای حوزه خلیج فارس را مورد بررسی قرار می دهیم و بخشپنجم اقتصاد و انرژی از جمله گاز و نفت را مورد بررسی قرار می دهیم،بخشششم اختصاص دارد به مسائل امنیتی حوزه خلج فارس ،در بخش هفتم به شورایهمکاری خلیج فارس وچگونگی تامین امنیت حوزه خلیج فارس اشاره کرده ایم درپایان هم نتیجه گیری وپیشنهادهایی ارایه می دهیم .
    کلید واژگان امنیت ، ژئوپولیتیک ، جغرافیای سیاسی ، نفت ، خلیج فارس ،ایران ،

    مقدمه در ژئوپولیتیک واحد مطالعه منطقه است . در این دیدگاه پدیده های سیاسی درچهارچوب «حوزه جغرافیایی » آن بررسی می شوند . خلیج فارس ،این منطقهژئوپولیتیکی ایرانی – عربی ،به دلیل حساسیت جغرافیایی و در برداشتن ذخایرعظیم نفت و گاز ، همواره توجه کشورهای مجاور و همچنین جهان را به خود معطوفداشته است . منطقه خلیج فارس به دلیل موقعیت ژئوپولیتیک و ژئواستراتژیکخود یکی از مناطق بسیار مهم و حساس جهان از قرن گذشته محسوب می‌شود. انرژی وامنیت دو موضوع کلیدی و استراتژیک در این منطقه می‌باشد. ترتیبات امنیتیدر خلیج‌فارس از دیرباز مورد توجه بازیگران بین‌المللی و منطقه‌ای قرارداشته است . از آنجا که جمهوری اسلامی ایران یکی از مهمترین بازیگران درعرصه امنیت خلیج‌فارس محسوب می‌شود، هر برنامه‌ای که در این زمینه طراحی وتدوین شود برای ایران اهمیت ویژه‌ای دارد. در این پژوهش به دنبال جوابیصحیح برای سوالی است که مطرح می کنیم که نقش ایران در امنیت منطقه خلیجفارس چگونه است ؟ و فرضه ای هم که در این رابطه مطرح کرده ایم چنین است کهایران به عنوان کشوری که بیشترین مرز آبی را با خلیج فارس دارد نقش امنیتیبسزایی ایجاد می کند.




    ژئوپولیتیک"ژئوپولیتیک"1 عبارت است از مطالعه روابط قدرت ها در سطح جهان بر اساسامکاناتی که محیط جغرافیایی در اختیار می گزارد و یا امکاناتی که می تواناز محیط جغرافیایی گرفت .(مجتهد زاده ،1379 :23)این واژه برای اولین بارتوسط رودلف کیلن ،جغرافی دان سوئدی که دنباله رو راتزل بود در سال 1899ابداع شد. تعبیر او از این واژه « تاثیر عوامل محیط جغرافیایی در سیاست مللبود (عزتی ،1372: 9)
    جغرافیای سیاسی : تعاریف متعدد و زیادی از جغرافیای سیاسی وجود دارد که به چند مورد از آنها می پردازیم .جغرافیای سیاسی اساسا درگیر تحلیل فضایی پدیده های سیاسی است و به اختصاصاتفضایی فرایند سیاسی توجه دارد . (داریسیدل ،بلیک ،1386 :9) جغرافیای سیاسیبه تقسیم بندی های سیاسی فضای قابل وصول به یک گروه خاص می پردازد . اگرسطح زمین مانند پوسته صاف توپ پینگ پنگ یکنواخت بود موضوعاتی از قبیلجغرافیای سیاسی و روابط بین الملل وجود نداشت .
    جغرافیای سیاسی به تقسیم بندی های سیاسی در صحنه جغرافیایی می پردازد . جغرافیایی سیاسی مفاهیم چون (کشور و مرز ، حکومت و سرزمین ، حرکت و روابطمیان مرکز و پیرامون ، منطقه و دولت ) را بررسی می کند.(مجتهد زاده ،1380: 32)

    امنیت :تعريف فرهنگ هاي لغات از «امنيت»، عبارت است از: در معرض خطر نبودن يا ازخطر محافظت شدن. «امنيت» همچنين عبارت است از: رهايي از ترديد، آزادي ازاضطراب و بيمناکي، و داشتن اعتماد و اطمينان موجه و مستند. امنيت خواهفردي، ملي يا بين المللي، در زمره ي مسائلي است که انسان با آن مواجه است. امنيت به صورت وسيع، در مفهومي به کار گرفته شده است که به صلح، آزادي،اعتماد، سلامتي و ديگر شرايطي اشاره مي کند که فرد و يا گروهي از مردماحساس آزادي از نگراني، ترس، خطر يا تهديدات ناشي از داخل يا خارج داشتهباشند.( ربيعي ،1383 : 43) از سوي ديگر، امنيت پديده اي متأثر از مؤلفه هايمادي - ذهني به شمار مي آيد که ديگر چونان دوران جنگ سرد، نمي توان آن رادر ذيل ملاحظات نظامي تعريف نمود.( مکين لاي ، آرليتل، 1381 :59)





    بخش دوم :چارچوب نظری در دهه‌های اخیر و به ویژه پس از پایان جنگ سرد، مفاهیم امنیتی شاهددگردیسی چشم‌گیری شده است. تحولات سال‌های اخیر با حادثه 11 سپتامبر شروعشد و در نتیجه سیاست یک جانبه‌گرایانه آمریکا فضای بین‌المللی جنبه امنیتییافت. از سوی دیگر، اشغال عراق ترتیبات امنیتی جهانی را دچار تغییرات اساسینمود. سقوط صدام حسین و شکل‌گیری عراق جدید، باعث تحول بیشتردر معادلاتمنطقه خلیج فارس و ترتیبات جدید امنیتی منطقه‌ای خواهد شد. متفکرین واندیشمندان با توجه به شرایط این منطقه نظریه‌هایی را برای ترتیبات امنیتیخلیج فارس ارائه کرده‌اند. این نظریه‌ها هر کدام با توجه به اهداف قدرت‌هایذی‌نفوذ می‌تواند قابل اجرا باشد. هم‌اکنون منطقه مهم خلیج فارس نیازمندداشتن یک الگوی جدید ترتیبات امنیتی است. از میان چارچوب‌های امنیتی سهنظریه و الگو را که امروزه در مورد امنیت بین‌المللی بیشتر مطرح هستند، بهاختصار معرفی خواهیم کرد.

    الف ـ الگوی سیاست واقع‌گرایانه رقابتی: این الگو بر پایه تهدیدات آشکار و نهان نظامی استوار است، اما وجود اینتهدیدات به معنی نادیده انگاشتن حاکمیت، منافع ملی و نگرانی‌های امنیتیسایر بازیگران نیست. در این الگو ترکیبی چند قطبی از کشورهایی وجود دارد کهدارای روابطی سیال و براساس سود و زیان مقطعی هستند که در طول زمان ممکناست تغییر کند. در این الگو منطق موازنه قوا پذیرفته شده است و به طور کلیهیچ کشوری به طور دائم دوست و یا دشمن شناخته نمی‌شود. در مورد همه کشورهاسطوح مختلفی از منافع مشترک یا متعارض وجود دارد و وجوه مشترک تقریباً بههمه کشورها در هر منطقه اجازه می‌دهد که براساس شرایط روز با یکدیگر متحدشوند. به طور کلی، به نظر می‌رسد شیوه موازنه قوای سنتی یا همان الگویسیاست واقع گرایانه رقابتی برای مدیریت مسائل امنیتی در شرایط زیر نتیجهبهتری بدهد:

    -
    کشورها تا حدی دارای ارزش‌ها و منافع مشترکی هستند و از این رو تعریف‌های مشابهی از امنیت و ثبات ملی دارند؛
    -
    کشورها به طرف مقابل خود اطمینان دارند و به نام گسترش مجموعه خاصی از ارزش‌ها نظم موجود را برهم نمی‌زنند؛
    -
    کشورها به موجودیت مختار و مستقل دیگر بازیگران احترام می‌گذارند؛
    -
    وجود جنبش‌ها و ایدئولوژی‌های فراملی و داخلی نقش کانونی کشورهای مستقل به عنوان بازیگر اصلی را نفی نمی‌کند؛
    -
    اولویت‌های سیاسی کشورها به طور معقولی قابل پیش‌بینی و در طول زمان ثابت است و همین امر باعث اعتمادسازی می‌شود.
    ب - الگوی هژمونیک:الگوی دوم برای ایجاد چارچوب امنیتی منطقه‌ای الگوی هژمونیک است که بر اساسغلبه منافع یک مجموعه از کشورها بر دسته‌ای دیگر و کاربرد عملیاتیابزارهای نظامی و اقتصادی برای اعمال سیاست بازدارندگی طراحی می‌شود. براساس این الگو، صف دوستان و دشمنان کاملاً مشخص و از یکدیگر تفکیکمی‌شود. به عبارت دیگر، ”هر که با ما نیست برماست“. این دیدگاه یادآوردوران مرکانتیلیسم قرون هجدهم و نوزدهم است که در آن اتحادیه‌های سنتی برایدوستان امنیت دسته جمعی را در چارچوب حفاظت از راه‌های دریایی، کنترل مالیبین‌المللی و پیشرفت‌های فن‌آوری به ارمغان می‌آورد و این امتیازات را بهطور کلی از دشمنان دریغ می‌کرد.
     
    جیم از این پست تشکر کرده است.
XenForo Add-ons by Brivium ™ © 2012-2013 Brivium LLC.