1. انجمن های فارس پاتوق
    مطابق با قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.
    رد اعلامیه

ناگفته ای از قیصر امین پور

شروع موضوع توسط arvia در ‏13 آگوست 2013 در انجمن زندگينامه شعرا و بزرگان ادب

  1. arvia

    arvia برترین کاربر انجمن کاربر پر تلاش ( طلایی)

    تاریخ عضویت:
    ‏20 مه 2013
    ارسال ها:
    9,149
    تشکر شده:
    6,031
    جنسیت:
    مرد
    انگار این روزگار چشم ندارد من و تو را، یک روز، خوشحال و بی ملال ببیند. زیرا هر چیز و هر کسی را که دوستر بداری ، از تو دریغ می کند. aimg.tebyan.net_big_1391_09_612269317821424618710133103253239127146157170.jpg

    «نه! کاری به کار عشق ندارم! من هیچ چیز و هیچ کسی را دیگر در این زمانه دوست ندارم. انگار این روزگار چشم ندارد من و تو را، یک روز، خوشحال و بی ملال ببیند. زیرا هر چیز و هر کسی را که دوستر بداری –حتی اگر که یک نخ سیگار یا زهرمار باشد- از تو دریغ می کند. پس من با همه وجودم خود را زدم به مردن، تا روزگار دیگر کاری به من نداشته باشد. این شعر تازه را هم ناگفته می گذارم تا روزگار بو نبرد. گفتم که؛ کاری به کار عشق ندارم!»
    متن درون گیومه پس از خواندن به چه می ماند؟! در نگاه نخست و یا حتی خواندن های مجدد، شبیه قطعه نثری است از مولفی که به قصد گلایه از زندگی و یا روزگار به تحریر درآمده است. قطعه نثری موزون که شاید پاره ای از یک یادداشت یا نامه ای باشد که شاعری به یکی از دوستانش نوشته است! تهی از هرگونه صور خیال و زبان ورزی های ویژه ی حیطه ی شعر و شاعری(البته اگر بنابر تعریف قدما شعر را تنها سخن موزون و مقفا ندانیم). حال این قطعه را اینگونه می نویسیم:
    نه!
    کاری به کار عشق ندارم!
    من هیچ چیز و هیچ کسی را
    دیگر
    در این زمانه دوست ندارم.
    انگار
    این روزگار چشم ندارد من و تو را
    یک روز
    خوشحال و بی ملال ببیند.
    زیرا
    هر چیز و هر کسی را
    که دوستر بداری
    حتی اگر که یک نخ سیگار
    یا زهر مار باشد
    از تو دریغ می کند...

    ...
    اگر متن را با این شکل نوشتاری شعر گونه بخوانیم آیا دوباره یک شعر خوانده ایم؟ اگر بگوییم که این متن، یکی از شعرهای درج شده در یک کتاب شعر است باز هم تفاوتی ایجاد می کند؟ یا این کتاب، «دستور زبان عشق» نام دارد و آخرین مجموعه شعر قیصر امین پور است و در سال 1386 توسط انتشارات مروارید منتشر شد باز هم مخاطب می تواند بگوید این قطعه شعر است؟ اگر بگوییم این قطعه در آخرین مجموعه ی قیصر امین پور، «شعر ناگفته» نامگذاری شده است باز هم می توانیم آن را جزو کارنامه ی شاعری امین پور به حساب آورد؟ به عقیده ی نگارنده، بله
    می توانیم. به دلیل حضور موثر لایه های دیگر متن.
    ***
    دکتر فرزان سجودی در کتاب «نشانه شناسی کاربردی» به طرح نظریه ی نشانه شناسی لایه ای می پردازد و اینگونه بیان می کند که؛ متن حاصل همنشینی بین لایه هایی است که هر یک بر اساس انتخاب از رمزگان های متفاوت در کنش ارتباطی تحقق عینی یافته اند. به اعتقاد سجودی، متن، نخست جنبه ی پدیداری دارد، یعنی در هر کنش ارتباطی عینی با توجه به لایه های تشکیل دهنده ی آن که برخی متغیرند، شکل می گیرد، و دوم، به همین دلیل پدیده ای باز است و نه بسته و قطعی. متن از دیدگاه سجودی پدیده ای فیزیکی است اما پدیده ای قطعی نیست. متن از لایه های متعددی تشکیل شده است که هر یک خود نمود عینی و متنی یک نظام رمزگانی اند. لایه های متنی در تعامل با یکدیگر و در تأثیر متقابلی که از هم می پذیرند، به مثابه ی متن، و به مثابه عینیت ناشی از یک نظام دلالتگر تحقق می یابند و تفسیر می شوند؛ و ممکن است عینیتی فیزیکی در بافتی در تعامل با لایه های دیگر متنی در کار ارتباط و تفسیر دخالت دلالی داشته باشد و در نتیجه به مثابه ی لایه ای از متن "خوانده"شود و در شرایط دیگری در هیچ گونه تعامل متنی با لایه های دیگر قرار نگیرد و جزئی از متن تلقی نشود. 1
    از دیدگاه سجودی قطعی نبودن متن به این معنی است که پیوسته و بالقوه ممکن است لایه های دیگری در آن دخیل شوند و در خوانش آن اهمیت دلالتگر پیدا کنند. بسته به متن، برخی لایه ها، و یا حتی گاهی یک لایه نسبت به لایه های دیگر اصلی تر است، یا اصلی تر تلقی می شود، و در تجلی های متفاوت متنی حضور ثابت تری دارد(و البته نه تفسیر و دریافت ثابت تری) و لایه های دیگر متغیر هستند. اگرچه گاهی ممکن است، این به اصطلاح لایه های حاشیه ای تر، چنان اهمیت تعیین کننده ای پیدا کنند، که به واقع لایه ی به اصطلاح ثابت تر، معنی خود را از آنها دریافت کند. 2
    برای بحث پیرامون متن " شعر ناگفته" امین پور و اینکه بنابر چه دلایلی این متن در ظاهر ساده و نثرگونه را شعر می دانیم و جزئی از کارنامه ی درخشان این شاعر و اینکه چه لایه های متنی موجب این نتیجه گیری می شوند، ابتدا به مثالی اشاره می کنم که در این نمونه دکتر سجودی به بررسی قطعه ای موسیقایی از تاریخ موسیقی جهان می پردازد. این قطعه مورد نظر؛ قطعه ی " 4دقیقه و 33 ثانیه" جان کیج است. در اجرای این قطعه همه ی دیگر لایه های متنی ممکن برای اجرای یک قطعه ی موسیقایی حضور دارند، اما خود لایه ی موسیقایی غایب است و با این وجود، این قطعه کماکان یک قطعه ی موسیقی تلقی می شود. این قطعه به این ترتیب اجرا می شود که نوازنده ی پیانو پشت پیانو می نشیند؛ در پیانو را باز می کند تا اجرا را شروع کند؛ و سپس بی آن که دستی به کلاویه های پیانو بزند، حدود چهار دقیقه و سی و سه ثانیه ی بعد درِ پیانو را می بندد. این قطعه ی سکوت در بین موسیقی شناسان همواره مورد توجه بوده است بنابر دلایلی؛ نخست آنکه همه ی لایه های متنی جانبی یک قطعه ی موسیقایی زنده در اجرای این قطعه حضور دارند، هر چند لایه ی اصلی خود غایب است. لایه های متنی گوناگونی از جمله؛ تالار، مخاطب متناسب با تالار و نام آهنگساز، فروش بلیط، چاپ پوستر و از همه مهمتر، نام آهنگساز عوامل اولیه ای هستند که به این قطعه اعتباری موسیقایی می دهند. و لایه ای متنی بسیار مهمتر تأثیر گذار، رمزگان روشنفکری مدرن است که در موسیقی تلقی کردن این قطعه دخالت دارد. و خود آهنگساز با نظریه پردازی پیرامون این مسئله و اینکه سکوت در رابطه ای تقابلی با صوت می تواند معنادار باشد، همگی لایه های متنی حاشیه ای بوده اند که در غیاب لایه ی اصلی ، به متن اعتبار بخشیده اند.3
    در مورد " شعر ناگفته" قیصر امین پور نیز، این لایه های متنی حاشیه ای هستند که در غیاب لایه ی اصلی به متن اعتباری ادبی و شعری می دهند(البته با فرض سمبولیک نبودن این متن که بنابر دلایل مختلف از جمله کارنامه ی شاعری امین پور، فرضی درست به نظر می رسد ).
    در این متن، به اعتقاد نگارنده لایه ی اصلی غایب است. لایه ای که بنابر تعاریف مختلف، یک متن را در حیطه ی شعر قرار می دهد؛ می خواهد تخیل باشد، برجسته سازی یا هنجارگریزی های مبتنی بر درونه و برونه ی زبان باشد یا دیگرگونه نگریستن پدیده ها یا ... . در غیاب لایه ی اصلی این لایه های حاشیه ای هستند که همچون قطعه ی موسیقایی سکوتِ جان کیج، به متن اعتبار می بخشند.
    شکل هندسی شعرگونه نوشتار این متن و وزن عروضی آن (شعر نیمایی)یکی از لایه های متنی اولیه به شمار می رود. قرار گرفتن این متن در یک کتاب شعر، لایه ای دیگر به حساب می آید. نام انتشارات –مروارید- که یکی از نشرهای شناخته شده ی حوزه ی شعر است؛ لایه ای دیگر. از لایه های پیشین مهمتر؛ نام شاعر و سابقه ی درخشان شعری او است که به عنوان لایه ای پر اهمیت به متن اعتبار می دهد. ولی تمام این لایه ها نمی توانند برای اعتبار دهی به این متن کامل و کافی باشند. زیرا با این مقدمات هر متنی شبیه به این اگر در کتاب شاعری سرشناس چاپ شود را باید شعری درخشان به شمار آوریم. لایه ی متنی مکمل تمام لایه های حاشیه ای پیشین، عنوان شعر است؛ «شعر ناگفته»، که اندیشه، نظریه و آگاهی شاعر در ورای این نامگذاری به چشم می خورد. شعری که گفته و نوشته نمی شود و این مشابه همان سکوت است. سکوتی در نقد شرایط اجتماعی، سیاسی یا ... که موجب می شود قیصرِ همیشه شاعر سکوت کند و شعرش را ناگفته بر صفحه بیاورد. و به قول خود دیگر کاری به کار عشق نداشته باشد و این شعر تازه را هم ناگفته رها کند تا روزگار بو نبرد. این سکوت و غایب نمودن آگاهانه لایه ی اصلی است که به این متن اعتبار می دهد. و البته توجه به این مسئله که این ایده تنها در یک متن از تمام کارنامه ی شاعری امین پور رخ می دهد.
    لایه های مختلف حاشیه ای که برای این متن برشمردیم، بدیهی است که برای متن های دیگر از شاعران دیگر نتواند لایه ای حائز اهمیت به شمار رود. به طور مثال متنی اینگونه در کتاب شاعری کم تجربه و کم ذوق که متن های بسیاری شبیه به این دارد یا کتابی از شاعری سرشناس که حاوی متن های فراوانی از این دست است(بدون هیچ حرکت آگاهانه ای)؛ این لایه ها را از اعتبار ساقط می کند.
     

    موضوعات مشابه

    Last edited by a moderator: ‏13 آگوست 2013
  1. کانال تلگرام

    اطلاعیه ها و اخبارهای فارس پاتوق ، مسابقات و جوایز
  2. گروه تلگرام

    کتاب مذهبی ، کتاب های درسی ، کتاب های علمی ، کتاب رمان
  3. برنامه تلگرام

    اپراتور ، نرم افزار های ارتباطی
  4. سرگرمی و تفریح تلگرام

    دانستنیهای جالب ، مرکز تخصصی ترول ، انواع فال ها و طالع بینی ها ، مطالب طنز آمیز ، اس ام اس و جوک
  5. آموزش تلگرام

    اخبار فارس پاتوق ، انتقادات و طرح های جدید فارس پاتوق ، نظر سنجی ، آموزش های لازم فارس پاتوق ، اطلاعیه های فارس پاتوق
  6. کانال موزیک تلگرام

    مداحی ایام فاطمیه ، مداحی ماه محرم ، موزیک های ایرانی ، موزیک های شاد ، آهنگ های خارجی ، آهنگ های پیشواز ایرانسل ، آهنگ های پیشواز همراه اول ، آهنگ های رومانتیک ، مداحی ، آهنگ های سنتی
  7. اخبار تلگرام

    اخبار حوادث ، اخبار جهان ، اخبار ورزشی ، اخبار پزشکی ، اخبار سیاسی - اقتصادی ، اخبار فرهنگی - هنری ، اخبار علمی
  8. مد و زیبایی تلگرام

    مدل لباس دخترانه ، مدل لباس زنانه ، مدل لباس پسرانه ، مدل لباس مردانه ، مدل لباس ، مدل لباس جدید ، مدل عینک ، مدل مو ، مدل ناخن ، عکس مدل
  9. کانال عکس تلگرام

    عکس های خنده دار ، عکس های بازیکنان ، عکس های ترسناک ، عکس های طبیعت ، عکس های حیوانات ، عکس های حوادث ، تصاویر عاشقانه ، تصاویر کارتونی ، عکس های اتومبیل ، تصاویر هنرمندان ، تصاویر کودکان ، عکس های متفرقه
  10. کانال فیلم تلگرام

    اپراتور همراه اول ، اپراتور ایرانسل ، اپراتور رایتل
  11. تبلیغات تلگرام و اینستاگرام

    آگهی های استخدام دولتی ، آگهی های استخدام غیر دولتی ، سوالات و پاسخ های آزمون های استخدامی
  12. کانالهای ادبی تلگرام

    تاریخ ، شعر و ادبیات ، نامه نگاری و انواع نامه ها
  13. گروه چت تلگرام

    ابزار های وبلاگ ، سئو و بهینه سازی وب سایت ، سیستم های مدیریت محتوا ، قالب های وبلاگ ، ابزار های وب سایت ، قالب های وب سایت ، معرفی وبلاگ و وب سایت های مفید ، کسب و کار در اینترنت ، کسب درآمد بدون اینترنت
  14. بهترین کانال های تلگرام

    هوا و فضا ، دانش و فن آوری در پزشکی ، دانش و فناوری در کامپیوتر ، دانش و فناوری در موبایل ، دانش و فناوری در وب سایت ها ، جنگ افزار ، تکنولوژی های روز
  15. نرم افزار اینستاگرام

    سیستم عامل ها ، لپ تاپ و تبلت ، نرم افزار ها ، سخت افزار ها ، بازی های کامپیوتری
  16. کانال پزشکی و سلامت تلگرام

    روانشناسی ، تغذیه ، بهداشت ، بیماری ها و روش درمان
  17. بهترین پیج اینستاگرام

    اخبار ورزشی ، معرفی ورزش ها و تیم ها ، شخصیت های ورزشی
  18. عکس اینستاگرام

    برنامه ریزی درسی ، مقطع آموزش ابتدایی ، مقطع آموزش راهنمایی ، مقطع آموزش متوسطه ، مقطع پیش دانشگاهی ، مقطع آموزش فنی حرفه ای ، مقطع آموزش کاردانش
  19. فیلم اینستاگرام

    مقالات کار آفرینی و طرح کسب و کار ، مقالات عمومی ، درخواست مقالات ، مقالات علمی
  20. آموزش اینستاگرام

    رشته های فنی و مهندسی ، رشته های علوم تجربی ، رشته های علوم پایه و انسانی ، رشته های هنر ، معرفی رشته های دانشگاهی ، معرفی دانشگاه های ایران ، رشته های پزشکی ، رشته های زبان انگلیسی
  21. کانال مذهبی تلگرام

    اهل بیت و علما ، احکام ، مولتی مدیای مذهبی
  22. کانال خانواده تلگرام

    خانواده ، هنر در خانه
  23. کانال آشپزی تلگرام

    انواع شیرینی ، انواع دسر ، انواع غذا ها و طرز تهیه آن ها ، خورش ها ، سوپ و سالاد ، ساندویچ و پیتزا ، سس و ترشی
  24. کانال گردش و گردشگری تلگرام

    معرفی مکان های زیارتی ، معرفی مکان های تفریحی ، معرفی مکان های شگفت انگیز ، معرفی شهرها و کشورها
  25. سایر موضوعات تلگرام

    اخبار و مطالب گوناگون خبری ، معما ها و چیستان ها ، اخبار گوناگون اینترنتی ، صندلی داغ ، گفتگو با کاربران ، بازارچه خرید و فروش ، زباله دان
  26. کانال تست روانشناسی تلگرام

    تست هوش
  27. کانال روانشناسی ازدواج تلگرام

    نکات قبل از ازدواج ، نکات بعد از ازدواج
  28. کانال مشاوره جنسی تلگرام

    راهنمایی علمی جنسی
XenForo Add-ons by Brivium ™ © 2012-2013 Brivium LLC.