1. بالاخره مسابقه کاربر برتر با جوایز ارزشمند برای فعالترین کاربران!
    هر ماه ربع سکه بهار آزادی و چندین فلش مموری به کاربران برتر به انتخاب شما!
    برای اطلاعات بیشتر حتما به انجمن مسابقات و جوایز سر بزنید.
    رد اعلامیه

زندگی نامه خلیل الله خلیلی

شروع موضوع توسط arvia در ‏15 آگوست 2013 در انجمن زندگينامه شعرا و بزرگان ادب

  1. arvia

    arvia برترین کاربر انجمن کاربر پر تلاش ( طلایی)

    تاریخ عضویت:
    ‏20 مه 2013
    ارسال ها:
    9,149
    تشکر شده:
    6,031
    جنسیت:
    مرد
    حدود يكصد سال پيش از اين‌، يعني دقيقاً در 1286 خورشيدي در حوالي كابل و در كرانة رودي به همين نام‌، در خانة ميرزا محمدحسين‌خان معروف به مستوفي‌الممالك فرزندي به دنيا آمد كه او را خليل‌الله نام نهادند. اين مستوفي‌الممالك از شخصيت‌هاي صاحب‌نفوذ عصر بود كه يازده‌سال پس از تولد فرزندش به دست دولت وقت كشته شد. خليل‌الله كه در هفت‌سالگي نيز مادر را از دست داده‌بود، زندگي پرفرازو نشيبي يافت‌. تبعيد او به قلعة صدق‌آباد در دوازده‌سالگي و بازماندن از تحصيل رسمي‌، از ديگر وقايع زندگي او بود. ولي او فردي بود صاحب استعداد و با پشتكار. با وجود تنگناهايي كه از لحاظ برايش پيش آمده‌بود، با بهره‌مندي از محضر استادان ادب و دانش روزگار خويش‌، به طور غيررسمي درس خواند و توانست به‌زودي در شعر و ادب و سياست از چهره‌هاي ممتاز عصر خود شود. او شاعري بود صاحب‌قريحه‌، اديبي بود دانشمند و سياستمداري بود فرهنگ‌دوست‌. خليلي در طول زندگي خود مسؤوليت‌هاي مهمي را در عرصة فرهنگ و سياست كشور افغانستان بر عهده گرفت‌. چندي نايب رئيس دانشگاه كابل بود و مدتي نيز رئيس مستقل مطبوعات و مشاور مطبوعاتي محمدظاهرشاه‌، و در نهايت سفير افغانستان در عراق و عربستان‌. ولي آنچه شخصيت خليل‌الله خليلي را تبارز بخشيد، نه اين مسؤوليت‌ها، بلكه سروده‌ها و تحقيقات ادبي و تاريخي ارجمند او بود. نام و آوازة او در اين عرصه‌ها به‌زودي از محدودة جغرافيايي افغانستان درگذشت و به همة قلمرو پهناور زبان فارسي كشيده شد. او در سال 1335 به دعوت وزارت فرهنگ ايران به اين كشور سفر كرد و در سال 1340 نيز به دعوت دانشگاه تهران ديداري ديگر از اين حوزة بزرگ زبان فارسي انجام داد. در هر دو بار ادباي ايراني او را سخت ستودند و شعرها برايش گفتند. ديوان خليلي نيز با تقريظهايي از اهل ادب آن روز افغانستان و ايران همچون دكتر رضازاده شفق‌، دكتر لطفعلي صورتگر، استاد بديع‌الزمان فروزانفر، سيد شمس‌الدين مجروح‌، سعيد نفيسي و صلاح‌الدين سلجوقي در تهران به چاپ رسيد. استاد فروزانفر در تقريظ خويش‌، چنين مي‌گويد: «استاد خليل‌الله خليلي يكي از سخن‌سرايان و دانشمندان عصر حاضر است و بي‌گمان وي را مي‌توان در عِداد شعراي سخندان و سحركار اين روزگار محسوب داشت‌. استادي و چيره‌زباني او در نظم دري از مطالعة ديوان وي به‌خوبي آشكار است‌. قصايد و غزليات و رباعيات و مثنوياتش دليلي است روشن بر اين‌كه استاد در انواع سخن مهارت دارد و مي‌تواند از عهدة هريك از شيوه‌هاي شاعري برآيد. با اين‌كه خليلي اسلوب و روش پيشينيان را در تركيب الفاظ و جمل رعايت مي‌كند، ولي در ابتكار مضامين و ابداع معاني‌، فكري توانا و معني‌آفرين دارد و از اين رو قوّت معني را با فصاحت و جزالت و حسن تركيب توأم ساخته‌است‌.» ولي اوضاع كشور افغانستان در آرامش پيشين باقي نماند. در بهار 1357 دولت محمدداوود خان با كودتايي به دست ماركسيست‌ها سقوط كرد و حدود دو سال بعد، افغانستان به وسيلة نيروهاي ارتش سرخ شوروي اشغال شد. مقاومت عليه رژيم حاكم شروع شد و خليلي نيز كه در آن ايّام در خارج از كشور به سر مي‌برد، پيرانه‌سر با سروده‌هاي حماسي و انقلابي‌اش به صف اين مجاهدان پيوست‌. البته براي او با آن سابقة ادبي و وجاهت سياسي‌، كاركردن با رژيم نيز مقدور بود و مسلماً اگر در مقابل دولتمردان وقت سر فرود مي‌آورد، همچنان مي‌توانست در بالاترين سطوح اداري مملكت مديريت كند، ولي او همان آوارگي و آزادگي را ترجيح داد. او از امريكا ـ كه در آن ايّام در آن به سر مي‌برد ـ به اسلام‌آباد كوچ كرد تا هرچه بيشتر با كشور خويش و مجاهدين مسلمان آن نزديك باشد. اين مقطع از زندگي خليلي‌، به همين جهت درخشندگي خاصي دارد و شعرهايي كه در اين دوره سروده شده‌، كاملاً متفاوت است با كارهاي قبلي اين شاعر. سروده‌هاي او به وسيلة دفاتر گروه‌هاي جهادي افغانستان به چاپ مي‌رسيد و به طور پنهاني به داخل كشور مي‌رفت تا مجاهدين را به پايداري بيشتر تشويق كند. بدين گونه شاعر تا پايان عمر در اسلام‌آباد پاكستان و در مجاورت مراكز مقاومت به سر برد، تا اين‌كه در روز چهاردهم ارديبهشت 1366 در سن هشتادسالگي بدرود حيات گفت و در گورستان مجاهدين افغانستاني مقيم پاكستان به خاك سپرده‌شد، چنان كه باري خود سروده بود: چون به غربت خواهد از من پيك جانان نقد جان‌
     

    موضوعات مشابه

XenForo Add-ons by Brivium ™ © 2012-2013 Brivium LLC.