1. بالاخره مسابقه کاربر برتر با جوایز ارزشمند برای فعالترین کاربران!
    هر ماه ربع سکه بهار آزادی و چندین فلش مموری به کاربران برتر به انتخاب شما!
    برای اطلاعات بیشتر حتما به انجمن مسابقات و جوایز سر بزنید.
    رد اعلامیه

لزوم شناخت تاریخ ..

شروع موضوع توسط arvia در ‏31 آگوست 2013 در انجمن رويدادهاي تاريخ و باستان شناسي

  1. arvia

    arvia برترین کاربر انجمن کاربر پر تلاش ( طلایی)

    تاریخ عضویت:
    ‏20 مه 2013
    ارسال ها:
    9,149
    تشکر شده:
    6,031
    جنسیت:
    مرد
    قل سیروا فی‌الارض فانظروا كیف كان...دوازده ساله بودم كه به مدرسة راهنمایی دكتر حسابی كه یكی از مدارس نمونه شهر شیراز بود وارد شدم. در دوران ابتدایی دانش‌آموز ممتازی بودم و معدل كلاس پنجم من 65/19 بود. روز یكشنبة اول سال بود و روز دوم سال تحصیلی كه پیرمردی كه ریش و سبیل خود را تراشیده بود وارد كلاس شد و خود را به عنوان معلم تاریخ آموزشگاه معرفی كرد.در جلسة دوم، وی درس را آغاز كرد و به بحث آریائی‌ها و مادها رسید و این در حالی بود كه من هنوز نمی‌دانستم خواندن درس تاریخ كه باید سطر به سطر آن را حفظ كرد چه فایده‌ای دارد؟! بالاخره روزی این پرسش را در میان گذاشتم. او توجیهاتی ارائه داد اما فقط نكته آخر به دل من نشست: فایدة تاریخ این است كه اگر درس بخوانید و نمرة 20 بگیرید، معدل شما بالاتر می‌شود و دانش‌آموز ممتاز می‌شوید و...در هر حال این ابهام همین طور باقی ماند و واقعاً نمی‌توانستم دل به تاریخ بسپارم تا این كه هنگام اعلام نمرات ثلث اول نمره درخشان این درس شوكی در من ایجاد كرد. 9، نُه تمام. این اولین نمرة تك و بدترین نمره‌ای بود كه در زندگی كسب كرده بودم. اما پیرمرد معلم به من گفت: اردلان! ناراحت نباش شكست‌ها مقدمه‌ای است برای پیروزی‌های بعدی...این نمرة افتضاح و آن ابهام دست به دست هم داد و نفرتی ابدی از درس تاریخ برای من ایجاد كرد تا این كه در دوران دبیرستان كه مقارن سالهای اولیه ورودم به حوزة علمیه نیز بود و من ذهن خود را دائماً معطوف به مشكلات جهان اسلام نموده بودم، جرقه‌ای در ذهنم پدید آمد كه باید ریشه مشكلات را شناخت و ریشة آنها در دل تاریخ قرار دارد این بود كه با عزم تمام در دانشگاه وارد رشته تاریخ شدم، اما رویارویی با یك محیط كاملاً واپس خورده از دانشجویانی كه چون در رشته‌های دلخواه و پردرآمدی مثل حقوق قبول نشده بودند و از ترس اعزام به خدمت سربازی مجبور به انتخاب رشته تاریخ شده بودند، مثل خوره جانم را می‌گرفت.در نهایت به این نتیجه رسیدم كه جامعه و نگرش اجتماعی نیز دید خوشی به تاریخ، علم تاریخ و رشته تاریخ ندارد. هیچ‌وقت یادم نمی‌رود كه روزی به شكل اتفاقی با ناظم دوران راهنمایی برخوردم. (10 سال پس از دورة راهنمایی) همین كه به او گفتم من دانشجوی رشتة تاریخ هستم، با تلخ‌كامی و شگفتی گفت: تو كه درست خوب بود، چرا مثل بقیة دانش‌آموزان آن مدرسه به رشته‌های پزشكی و مهندسی نرفتی؟ من هم به ناچار در پاسخ به او گفتم: من خود را در رشتة تاریخ، خوشبخت‌تر از هر رشتة دیگری می‌دانم...بی‌تردید بسیاری از مشكلات اجتماعی ما ریشه در تاریخ دارند، اما جای بسی شگفتی است كه چرا با تاریخ چنین بی‌مهری می‌شود؟!در جواب بدین پرسش به این نتیجه رسیدم كه جامعة ما در گام اول یعنی تعریف واژة تاریخ، گامی به خطا برداشته است و این خود زمینه‌ای برای اشتباهات بعدی شده است. برای روشن شدن مطلب تصمیم گرفتم سری به دایره‌المعارف‌ها و فرهنگ‌ها بزنم و چون چیزی عایدم نشد، لغت‌نامة دهخدا را تورق نمودم و از قضا این كتاب از همه دایره‌المعارف‌های دیگر پربارتر بوده در نهایت نیز به یك منبع خارجی نگریستم.به راستی تاریخ چیست؟! این چه پرسشی است كه در مقام پاسخ به آن، 70 من كاغذ درنوردیده شده است و این در حالی است كه هنوز نه تنها بخش اعظم جامعه، بلكه نخبگان و پژوهشگران و حتی دانشجویان و اساتید رشته تاریخ نیز با آن رویاروی هستند. گذری به گروه‌های تاریخ در دانشگاه‌ها و مراكز آموزش عالی كشور این مشكل را نمایان‌تر می‌سازد. گروه زیادی از دانشجویانی كه در مقاطع مختلف تحصیلی رشته تاریخ درس می‌خوانند و حال آنكه در پاسخ به این پرسش بازمی‌مانند گویی هرگز خود نیز پاسخی برای پرسش‌های فكری خویش نجسته‌اند و تنها به دست و پا زدنی مذبوحانه برای دفاع از مشروعیت و شأنیت اجتماعی رشتة تحصیلی خویش پرداخته‌اند و به گفتن جملاتی تكراری كه دیگر شنیدن آن ملال‌آور شده است (به خاطر تكراری بودن و كثرت استعمال) بسنده می‌نمایند و كاملاً روشن است كه در پایان، خود آنها نیز مجاب نشده‌اند تا چه رسد به مخاطبان آنها.رخوت و بی‌انگیزگی در امر پژوهش تاریخ، تا حدودی مولود همین نگرش است. به دیگر سخن بخش وسیعی از اصحاب تاریخ هرگز خود نیز، تاریخ را نشناخته‌اند تا چه رسد به این كه بتوانند آن را به دیگران نیز بشناسانند. البته ناشناختگی تاریخ و یا كمی جسورانه‌تر علم تاریخ، خاص دوران ما نیست. این غربت همواره در سده‌های پیشین نیز مطرح بوده است. اما اوج آن در دوران حاكمیت ستمگرانة پیروان مسلك پوزیتیویسم بر سرنوشت علم بود. بی‌تردید خوانندگان گرامی نیك آگاهند كه پوزیتیویست‌ها نوك پیكان دشمنی خود را به سوی علوم انسانی نشانه رفته بودند و با ددمنشی تمام به نفی علوم انسانی پرداختند، آن هم نه ازمنظر اپیستمولوژیك (امكان معرفت‌پذیری) بلكه حتی از منظر آنتولوژیك (وجود شناسی). اگر چه پوزیتیویسم در مهد پیدایش خود یعنی غرب شكست قاطعی خورد اما با افسوس فراوان باید گفت نفوذ ژرفی در جامعه امروز ما پیدا كرده است!بی‌تردید بسیاری از نارسایی‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و... جامعه امروز ایران ریشه در علوم انسانی دارد كه این حقیقتی انكارناپذیر است، اما انكارناپذیرتر از آن این كه انبوهی از مشكلات و معضلات ریشه‌های جدی تاریخی دارند و تنها راهكار آن دو، دست كم یك شرط اساسی برای یافتن راهكار آن انجام پژوهش‌های تاریخی، آن هم به مفهوم شایسته تاریخ می‌باشد.جامعه‌ای كه تاریخ را صرفاً بررسی رویدادها و وقایع گذشتگان و نبش گور پدران و نیاكان و داستانی برای خواب شب كودكان و یا خوراكی برای پاسخ‌گویی به میل افتخارطلبی به گذشته می‌داند، چگونه می‌تواند آن را راه‌گشای نارسایی‌ها و پرسش‌های پیچیدة سیاسی و اجتماعی كنونی بداند؟ افسوس از جامعه‌ای كه نیاز آن به تاریخ‌پژوهشی برای دشمنان آن كاملاً روشن است و هزینة مالی چشم‌گیری را سالانه صرف پژوهش‌های تاریخی و ایران‌شناسی می‌نمایند و صدها كانون غربی و آمریكایی و صهیونیستی برای این كار تأسیس نموده‌اند، اما گویا این نیاز هنوز برای خود این جامعه روشن نشده است.بنیادی‌ترین عامل این نارسایی، نگرش و دیدگاه این جامعه نسبت به تاریخ و یا به گمان ما علم تاریخ است كه متأسفانه خود موجبات ایجاد یك طلسم آهنین در برابر پژوهشی دانش‌‌مدار برای موضوعات تاریخی فراهم آورده است. بی‌شك نخستین و اساسی‌ترین وجهة آن، وجهه شناختی این جامعه می‌باشد كه بر دانش تاریخ اعمال و یا شاید تحمیل شده و می‌گردد. این شناخت و شناختن این شناخت خود می‌تواند آغاز گامی برای دریافتن این نارسایی باشد، تا بتوان از راه آن به كند و كاوی پیرامون یك راهكار نیز پرداخت. هر چند شاید انجام این راهكار خارج از توان ما یادآوران باشد.
    منبع: نگاهی به وضع موجود تاریخ در ایران
    ویژه‌نامه یاد، نشریه بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی،سال بیستم، پاییز 1384، شماره 77
     

    موضوعات مشابه

XenForo Add-ons by Brivium ™ © 2012-2013 Brivium LLC.